Wole tarczycy

Nieprawidłowe powiększenie tarczycy, niezależnie od przyczyny je wywołującej. Może być rozległe lub guzowate oraz powiązane z prawidłową, zwiększoną albo zmniejszoną czynnością tarczycy. Zwykle wiążę się z trzema typami zmian: czynnościową hipertrofią (przerost) i hiperplazją (rozrost), procesami nowotworowymi, zmianami zapalnymi.

Czynnościowa hipertrofia i hiperplazja, z objawami nadczynności tarczycy, występują w chorobie Gravesa-Basedowa oraz w wolu toksycznym guzowatym (nadczynność tarczycy).
Wole nietoksyczne (obojętne) może być spowodowane zwiększonym zapotrzebowaniem na hormony tarczycy w okresie pokwitania lub ciąży, niedoborem jodu w pożywieniu, wrodzonymi niedoborami enzymów, które biorą udział w syntezie hormonów tarczycy, związkami rakotwórczymi – znajdującymi się w niektórych pokarmach i lekach.
Wole spowodowane niedoborem jodu w pożywieniu nosi nazwę w. endemicznego. Zapobieganie polega na dodawaniu jodu potasu do soli kuchennej.
Wole nowotworowe może być spowodowane guzkami łagodnymi (gruczolaki) lub złośliwymi (raki).

W zależności od wychwytania jodu promieniotwórczego, guzki dzieli się na zimne i gorące. Guzki zimne mogą być siedliskiem nowotworów złośliwych, dlatego stanowią wskazanie do zabiegu operacyjnego. Wole w zapaleniu tarczycy, spowodowane jej powiększeniem, jest twarde i bolesne.