Jak prawidłowo karmić swoje skarby?

Świeżo upieczony rodzic?
Oto podstawy żywienia dzieci, które rodzice powinni znać...

Karmienie dzieci może być skomplikowane, zwłaszcza jeśli jesteś początkującym rodzicem. Zapoznaj się z poniższym artykułem, a z pewnością nie będziesz musiał się martwić.

Kiedy wprowadzić pokarmy stałe
Gdy niemowlę wciąż jest głodne, rodzice często zastanawiają się, czy oznacza to potrzebę wprowadzenia do diety czegoś więcej niż pokarm matki czy mieszanki mleczne.

„W przypadku większości zdrowych dzieci, 4 do 6 miesięcy życia to zalecany okres wprowadzania do diety pokarmów stałych” twierdzi Ronald Kleinman, pediatra z Harvard Medical School. Jednak wiek to tylko jedno z kryteriów gotowości dzieci do rozszerzenia diety.

„Umiejętności ruchowe dziecka i stadium jego rozwoju także pomagają ocenić właściwy moment wprowadzenia stałych pokarmów do jadłospisu” mówi Marilyn Tanner-Blasiar, dziecięcy ekspert żywieniowy oraz rzecznik Amerykańskiego Stowarzyszenia Dietetycznego. Przed wprowadzeniem stałych pokarmów do diety, dziecko powinno być w stanie utrzymywać główkę, mówi Tanner-Blasiar. Dodatkowo niemowlę nie powinno już mieć odruchu powodującego wystawianie języka z jamy ustnej przy podaniu czegoś innego niż płyn. Utrata tego odruchu pozwala dziecku na jedzenie stałych pokarmów.

Jedzmy więc!

Co podaje się dziecku na pierwszy posiłek?
„Zazwyczaj jest to kaszka ryżowa – bezpieczna jako pierwszy posiłek, ale większość dzieci toleruje różnorodne pokarmy, włączając w to zmielone mięso” twierdzi Kleinman.

Mięso jest często rezerwowane dla starszych dzieci, ale tak naprawdę nie ma powodu, by z nim czekać. „Nie ma żadnych naukowych dowodów na to, że pokarmy muszą być wprowadzane w określonej kolejności” jak na przykład kaszka ryżowa, warzywa, owoce i na końcu mięso, mówi Kleinman. Zmielone mięso, na przykład wołowina czy jagnięcina, dostarczają żelaza w formie wysoko przyswajalnej przez organizm dziecka. Żelazo jest mikroelementem niezbędnym do prawidłowego rozwoju mózgu, a także pełni rolę transportową dla tlenu dostarczanego do wszystkich komórek ciała.

Według danych Amerykańskiej Akademii Pediatrycznej (AAP) starsze niemowlęta są jedną z najbardziej dotkniętych przez niedobór żelaza grup wiekowych. Dobrą alternatywą są również kaszki niemowlęce zawierające żelazo.

Większość dzieci po ukończeniu pierwszego roku życia nie wymaga już podawania mieszanek mlecznych w celu dobrego odżywiania, zaś karmić piersią można tak długo, jak matka i dziecko tego chcą. Można również zrezygnować z picia napojów z butelki (zakładając, że dziecko wciąż jej używa). Dzieci mogą pić pełnotłuste mleko krowie albo suplementowane napoje sojowe z kubka niekapka.

Z wyjątkiem mleka o zmniejszonej zawartości tłuszczu, dziecko po ukończeniu pierwszego roku życia może jeść w zasadzie wszystko, co ma bezpieczną dla niego formę, na przykład jest zmielone lub drobno pokrojone. Jeśli w rodzinie występowały alergie pokarmowe, niektóre produkty mogą być zakazane dla dziecka. W tej kwestii należy skonsultować się z pediatrą.

Niemowlęta mogą być kapryśne jeśli chodzi o jedzenie. Przyspieszenie wzrostu, bolesne ząbkowanie, choroby – wszystko to może mieć wpływ na ich zmienność dotyczącą jedzenia. Podobnie może działać ich fascynacja otoczeniem oraz nowo nabytymi umiejętnościami. Częstokroć niemowlęta są dużo bardziej zainteresowane nauką wstawania i nowych słów niż jedzeniem. Jedno jest pewne – jedzą wtedy, kiedy są głodne.

Wielkość posiłków

Pierwsze tygodnie spożywania stałych pokarmów to w zasadzie bardziej przyzwyczajanie dziecka do karmienia łyżką niż zaspokajanie jego potrzeb odżywczych. Dziecko uczy się radzić sobie z obecnością pokarmu w jamie ustnej, przesuwać go dalej oraz połykać.

Wg Tanner-Blasiar w trakcie pierwszego tygodnia nauki jedzenia stałych pokarmów należy się spodziewać, że dziecko zje jedynie jedną - dwie łyżeczki podczas jednego posiłku.

Starsze niemowlęta mogą same próbować pokarmów. Powoduje to nieporządek związany z rozrzucaniem wszędzie jedzenia, ale jednocześnie stymuluje rozwój drobnych zdolności ruchowych. Jednoroczniakowi można podawać wodę, mleko matki lub mieszankę mleczną z kupka „niekapka” pomagającego rozwojowi samodzielnego spożywania posiłków.

Dziecko wie najlepiej

„Dzieci od urodzenia wiedzą jak regulować przyjmowanie pokarmów” twierdzi Tanner-Blasiar. Przekarmianie powoduje, że dzieci zaczynają lekceważyć swoją wrodzoną zdolność powodującą, że jedzą wtedy, gdy są głodne, a po najedzeniu - przestają. Może to spowodować tendencję do jedzenia za dużo oraz znacznego przybierania na wadze. Już sześciomiesięczne niemowlęta potrafią wyrażać zainteresowanie jedzeniem.

Skąd wiadomo, że już są najedzone?

Oto kilka podpowiedzi:
• Odpychanie łyżeczki
• Odwracanie głowy od łyżeczki
• Zaciskanie ust przed łyżeczką
• Wypluwanie każdej porcji wprowadzonej do ust
• Płacz

Jeśli dziecko nie wygląda na zainteresowane pokarmami stałymi, które mu oferujesz, odczekaj kilka dni i spróbuj ponownie. Niektóre dzieci nieco później niż inne zaczynają regularnie jeść łyżeczką. Niektóre z nich są niejadkami, ale większość je to, co potrzebuje do prawidłowego rozwoju.

Soczyste fakty

Sok jest powszechnie postrzegany jako zdrowy i tak jest w istocie – ale tylko do pewnego stopnia. Napoje zawierające 100% soku dostarczają wielu składników odżywczych, włączając w to zdrowe składniki roślin, zwane fitonutrientami. Niemniej jednak soki nie są konieczną częścią dziecięcej diety.

AAP zaleca wprowadzanie soków do diety niemowląt po osiągnięciu przez nie wieku 6 miesięcy oraz ograniczanie ich ilości do 3/4 szklanki dziennie aż do szóstego roku życia. Soki mają słodki smak i są orzeźwiające, z tego względu dzieci mogą woleć je od mleka matki oraz mieszanek mlecznych, które są zdecydowanie bardziej odżywcze.

Po ukończeniu drugiego roku życia dziecko może spożywać te same posiłki co reszta rodziny, jeśli jest to zdrowe jedzenie.

Małe dziecko powinno jeść zróżnicowane zdrowe pokarmy, na przykład produkty pełnoziarniste, produkty nabiałowe ubogie w białko i o zmniejszonej zawartości tłuszczu, owoce i warzywa pokrojone drobno, tak aby dziecko mogło je bezpiecznie spożywać.

Teraz nadeszła pora na stopniową redukcję ilości spożywanego tłuszczu – można to osiągnąć na przykład poprzez podawanie chudego nabiału. Stosowanie u dzieci zbilansowanej diety z minimalną ilością tłuszczów nasyconych (znajdujących się przede wszystkim w pokarmach pochodzenia zwierzęcego) oraz częściowo uwodnionych tłuszczów (w produktach przetworzonych) pomaga im wykształcić nawyki prawidłowego żywienia niezbędne do uniknięcia w przyszłości przewlekłych schorzeń, takich jak choroby serca, cukrzyca oraz nowotwory.

Starsze dzieci są zwykle niechętne nowym pokarmom – włączając w to mięsa, owoce oraz warzywa – istnieje więc ryzyko wpadnięcia w nawyk podawania wciąż tych samych posiłków. Najlepiej zaznajamiać dzieci z nowymi pokarmami przez podawanie im łyżeczki lub dwóch przy okazji karmienia ich ulubiona potrawą. Nie należy za to skupiać ich uwagi na nowym składniku diety. W razie nieudanego podejścia trzeba wciąż wytrwale próbować.

Pora na przekąskę
Małe dzieci mają małe żołądki, więc jedzą niewielkie posiłki.
Często również mogą ograniczać jedzenie – na przykład gdy są zmęczone lub chore. Zdrowe przekąski mogą być radą na rzadkie posiłki, ale tylko wtedy, gdy są naprawdę odżywcze. Przekąski między posiłkami powinny być przedłużeniem posiłków.

Oto przykłady pożywnych przekąsek dla małych dzieci:

1. Pełnoziarniste krakersy.
2. Ser.
3. Jogurt.
4. Owoce.
5. Mleko.
6. Posiekane jajka na twardo lub jajecznica.
7. Koktajle owocowe.
8. Musli „na sucho”.
9. Ugotowane warzywa.