Alergia - podstawowe informacje

Wiosna i lato to dla większości z nas najpiękniejsze miesiące roku. Ale niestety alergików nie rozpieszczają...

Czym jest alergia?
Alergie są nietypową (patologiczną) odpowiedzią układu odpornościowego organizmu. U osób cierpiących na alergię układ immunologiczny nadmiernie reaguje na czynniki i substancje obecne w otaczającym środowisku, które zazwyczaj (u osób zdrowych) są nieszkodliwe. Te czynniki (pyłki roślin, pleśnie, naskórek zwierząt itp.) nazywamy alergenami. Alergie są obecnie bardzo rozpowszechnionym problemem, dotykającym co drugiego polaka.

Co dzieje się podczas reakcji alergicznej?
Najpierw następuje narażenie danej osoby na alergen poprzez jego wdychanie, połykanie lub kontakt skórny (zarówno przez powierzchnię skóry, jak i podskórnie). Następnie uruchamiany jest szereg procesów tworzących reakcję alergiczną: organizm zaczyna produkować specyficzne przeciwciała, nazwane IgE, które mają za zadanie związać się z alergenem. Przeciwciała łączą się też z mastocytami (komórkami tucznymi), będącymi rodzajem komórek tkanki łącznej. Mastocyty występują w drogach oddechowych, nabłonku jelita i wielu innych miejscach. Ich obecność w drogach oddechowych oraz układzie żołądkowo – jelitowym czyni te rejony bardziej narażonymi na alergeny. Alergeny łączą się z przeciwciałami IgE, które z kolei znajdują się na powierzchni mastocytów. Takie połączenie wywołuje uwolnienie do krwi szeregu substancji przez mastocyty. Główną substancją uwalnianą jest histamina, odpowiadająca za większość objawów reakcji alergicznej.

Jakie są objawy reakcji alergicznej?
Powszechnymi objawami reakcji alergicznej po kontakcie z alergenem drogą oddechową lub skórną są:

• Swędzące, łzawiące oczy
• Kichanie
• Swędzący, cieknący nos
• Wysypki
• Uczucie zmęczenia lub choroby
• Pokrzywki (wysypka z charakterystycznymi bąblami)

Narażenie na alergen poprzez inne drogi kontaktu może powodować odmienne reakcje alergiczne:

Alergie pokarmowe.
Reakcja alergiczna wywołana alergenem pokarmowym może powodować także skurcze żołądka, wymioty lub biegunkę.

Ukąszenia owadów.
Reakcja alergiczna wywołana ukąszeniem pszczoły lub innych owadów powoduje miejscową opuchliznę, zaczerwienienie i ból.

Stopień zaostrzenia objawów reakcji alergicznej może znacznie się różnić:
• Łagodne objawy mogą być niemal niezauważalne, powodując jedynie ogólne kiepskie samopoczucie.
• Objawy o średnim zaostrzeniu mogą powodować uczucie choroby podobnej do przeziębienia lub nawet grypy.
• Poważne objawy reakcji alergicznych są wyjątkowo nieprzyjemne, lub nawet obezwładniające.

Większość objawów reakcji alergicznej ustępuje szybko po przerwaniu kontaktu z alergenem. Najpoważniejszą reakcją alergiczną jest wstrząs anafilaktyczny. W czasie anafilaksji kontakt z alergenem powoduje ogólnoustrojową reakcję alergiczną, która może przyjmować postać:

• Pokrzywek i swędzenia całego ciała (nie tylko rejonów narażonych na kontakt z alergenem)
• Świszczący lub płytki oddech
• Zachrypnięcie lub ściśniecie gardła
• Mrowienie rąk, stóp, ust lub skroni

Anafilaksja zagraża życiu i wymaga natychmiastowej pomocy medycznej. Objawy mogą postępować szybko, więc w przypadku każdego podejrzenia anafilaksji należy niezwłocznie udać się na pogotowie.

Czy każdy jest alergikiem?
Nie, nie każdy ma alergię. Skłonność do bycia alergikiem jest dziedziczna, jednak nie dotyczy żadnego konkretnego alergenu. Gdy jedno z rodziców jest alergikiem, u ich dziecka prawdopodobieństwo rozwinięcia alergii wynosi 50%. Takie ryzyko sięga aż 75% w przypadku, gdy alergia dotyka obojga rodziców.