Wielki powrót owsianki

Płatki owsiane maja dużą wartość odżywczą i pomagają w utrzymaniu linii.

Są tak niepozorne i zwyczajne, że trudno uwierzyć w ich cudowne właściwości. Płatki owsiane, o których w ostatnich latach trochę zapomnieliśmy, za sprawą dietetyków triumfalnie wracają na nasz stół.
Co prawda w marketach wciąż musimy szukać ich na najniższych półkach, bo nie wytrzymują konkurencji z kolorowymi produktami śniadaniowymi o fantazyjnych smakach i kształtach. Jednak pod względem zdrowotnym znacznie przewyższają zbożowe płatki, kulki czy poduszeczki, w których znajduje się bardzo dużo cukru (jak wykazały badania od 20 do 34 proc.) i zbyt mało błonnika, którego zadaniem jest wspomaganie pracy jelit i zapewnianie długo utrzymującego się uczucia sytości.

1. Chcesz być silny jak koń? Codziennie jedz owsiankę
W tym stwierdzeniu nie ma wielkiej przesady. Na Wyspach Brytyjskich, gdzie jedzenie owsianki ma wielowiekową tradycję, potrawa ta była podstawą wyżywienia ciężko pracujących górników. Współcześnie płatki owsiane i zawierające je potrawy są szczególnie cenione przez sportowców, np. kulturystów i biegaczy. Mają dużą wartość odżywczą, niezbyt dużo kalorii i niski indeks glikemiczny (po ich spożyciu następuje łagodny wzrost poziomu glukozy we krwi). Dzięki wysokiej zawartości błonnika, który pęcznieje w przewodzie pokarmowym, po zjedzeniu porcji owsianki przez dłuższy czas nie odczuwamy głodu. Węglowodany złożone, których dostarczają płatki, są źródłem wolno uwalniającej się energii - zapobiega to napadom wilczego głodu.
Sycące właściwości owsianki potwierdziły badania przeprowadzone na uniwersytecie w Sydney. W ich trakcie grupie osób podawano różne potrawy o identycznej wartości kalorycznej (240 kcal). Okazało się, że po zjedzeniu porcji płatków owsianych czujemy się najedzeni dwa razy dłużej niż po białym pieczywie, zaś jedzenie pączków czy francuskich rogalików powoduje jeszcze szybsze pojawienie się głodu. Obok owsianki wśród supersycących produktów wymieniono ryby, jabłka, pomarańcze i pełnoziarnisty makaron.

2. Jak obniżyć poziom cholesterolu we krwi?
Wspomniani już wielbiciele owsianki - Anglicy i Szkoci -szybko odkryli, że ich ulubiony kleik wykazuje właściwości lecznicze w przypadku chorób układu trawiennego.
Składnikiem, który odgrywa tu bardzo istotną rolę jest betaglukan, czyli rozpuszczalny błonnik. Inne zboża zawierają go znacznie mniej niż owies. W przewodzie pokarmowym beta-glukan przybiera postać lepkiego żelu, który powleka ścianki narządu i chroni je przed oddziaływaniem enzymów trawiennych, co jest szczególnie cenne np. przy owrzodzeniach. Błonnik rozpuszczalny wchłania z żywności substancje, które mogą być szkodliwe dla zdrowia, m.in. metale ciężkie czy związki sodu (wysoki poziom tego pierwiastka powoduje wzrost ciśnienia) i jednocześnie stanowi znakomita pożywkę dla pożytecznych bakterii tworzących florę jelita grubego. Absorbuje także cholesterol i utrudnia wchłanianie glukozy, zapobiegając podwyższaniu się ich stężenia we krwi.
Wniosek z tego prosty -po owsiankę powinni jak najczęściej sięgać ludzie z nadciśnieniem, chorzy na cukrzycę i z wysokim poziomem cholesterolu. Oczywiście, w takim przypadku uważajmy na to, co dodajemy do potrawy. Niewskazany jest cukier, duże ilości słodkich owoców, zwłaszcza suszonych, czy miodu, a także mleko o wysokiej zawartości tłuszczu. Polecane dodatki to orzechy, migdały, pestki dyni i słonecznika, siemię lniane.

3. Mikroelementy i kwasy tłuszczowe dodadzą urody
Owies zawiera białko roślinne, witaminę E, żelazo, cynk i magnez, czyli składniki których niedobór niekorzystnie odbija się na stanie naszej skóry, paznokci i włosów. Zboże to jest wyjątkowe także i z tego powodu, że dostarcza nienasyconych kwasów tłuszczowych, odpowiedzialnych m.in. za odpowiednie nawilżenie skóry. Nie bez powodu owsiankę z dodatkiem orzechów i owoców nazywa się „sałatką piękności“.
Warto też wiedzieć, że zawarte w owsie witaminy z grupy B są niezbędne dla prawidłowej pracy mózgu -poprawiają pamięć, koncentrację, zapobiegają zmęczeniu. Zboże zawiera też składniki, które działają antydepresyjnie.
Owies może być również stosowany zewnętrznie, np. do przygotowywania kąpieli łagodzących podrażnienia skóry m.in. przy atopowym zapaleniu skóry i łuszczycy.

Zdrowy owies

Jakie cenne dla zdrowia składniki zawiera porcja owsianki?
(w 100 g płatków)

Błonnik B 6,9 g (dzienne zapotrzebowanie wg. WHO 20-40 g)
Witamina WB1 - 0,46mg (33 proc.)*
Witamina WE 1,8 mg (24 proc.)
Fosfor F 433 mg (54 proc.)
ŻŻelazo 3,9 mg (28 proc.)
MMagnez 129 mg (43 proc.)
C Cynk 3,1 mg (21 proc.)

* w nawiasie podajemy, jaki procent dziennego zapotrzebowania na dany składnik zaspokoimy spożywając 100 g owsianki.