8 lęków, które zmienią świat

Jedną z nowoczesnych pigułek, nad którą pracują naukowcy jest tzw. „pigułka na alkoholizm".

Miał nią być lek o nazwie Naltrekson. Jego działanie w największym skrócie polega na tym, że blokuje on wydzielanie endorfin (tak zwanych hormonów szczęścia) towarzyszące piciu alkoholu. Alkohol traci czar. Kłopot jednak w tym, że ten lek nie działa jednakowo skutecznie na wszystkich ludzi. Na dodatek ci, na których działa, cierpią z powodu podwyższonego poziomu stresu, który obniżali, pijąc alkohol.

Czy zatem uda się stworzyć lek, który sprawi, że nie będziemy podatni na uzależnienia? - Próbuje się, ale skutki są raczej mizerne - komentuje profesor Jerzy Vetulani z Instytutu Farmakologii Polskiej Akademii Nauk w Krakowie: -Jesteśmy tak skonstruowani, że aby żyć, musimy mieć motywację, a ta musi być przyjemna. Jeśli zniszczymy możliwość odczuwania przyjemności, zniesiemy też możliwość uzależnienia od niej, ale jednocześnie zabierzemy sens życia. Ponadto, obniżając odczuwanie przyjemności, sprawimy, że ludzie zaczną poszukiwać silniejszych stymulatorów, co z reguły zaprowadzi ich po prostu do silniejszego uzależnienia.

Jednym z pomysłów walki z uzależnieniem jest pobudzanie w mózgu receptorów dopaminowych, dzięki którym odczuwamy przyjemność. Trzeba to jednak robić z wyczuciem, bo jeśli mózgowi dostarcza się przyjemności, to on wciąż będzie chciał powracać do tego stanu. A to wzmacnia uzależnienie. Dlatego szuka się złotego środka. I to chyba nadzieja na przyszłość: leki, które pobudzają, ale tylko trochę. Jeśli na przykład amfetamina przynosi stuprocentowe odczuwanie przyjemności, to trzeba by ją zastąpić czymś podobnym, co jednak będzie działało tylko w 30 procentach.

I najlepiej, gdy uniemożliwi działanie amfetaminie, nawet jeśli zostanie zażyta. Takie substancje nazywa się częściowymi agonistami receptorów. Działają wspaniale na zwierzęta, ale u człowieka efekty są mniej spektakularne. Naukowcy pracują nieustannie także nad pigułką na wirusa HIV, na długowieczność, męską pigułką antykoncepcyjną, na raka i na utratę wagi.