Biegaj bezpiecznie!

W ostatnich latach w Polsce znacznie wzrosła popularność joggingu. Biegają zarówno osoby publiczne: politycy, gwiazdy estrady i telewizji, jak i tysiące „Kowalskich", młodych i seniorów. Coraz więcej osób pokonuje kolejne kilometry po to, by czuć się dobrze.

Dopływ świeżego powietrza relaksuje umysł, a umiarkowany wysiłek wpływa korzystnie na nasz organizm - łatwiej wówczas przejść przez trudy dnia codziennego. Bieganie to sposób na zachowanie młodości, dobrego samopoczucia i zdrowia na długie lata. Jednak ciągle tylko ok. 10% Polaków uprawia jakiś sport, z czego jedynie połowa regularnie. Większość z nas prowadzi siedzący tryb życia. A przecież biegać może prawie każdy, ponadto uprawianie tego sportu nie wymaga dużych nakładów finansowych. Bieganie poprawia pracę płuc i krwiobieg, wzmacnia serce, co korzystnie wpływa na kondycję fizyczną i zmniejsza ryzyko chorób układu krążenia. Uprawianie tego sportu wzmacnia mięśnie i ścięgna, a zatem pomaga zachować prawidłową postawę ciała. Wspomaga również wydzielanie hormonu wzrostu, zapobiega osteoporozie i buduje masę kostną. Uprawiając po amatorsku tę dyscyplinę sportu, traktując ją jako hobby, można też zapanować nad stresem, a wręcz go zwalczyć - bieganie wyzwala uczucie wolności, nieskrępowania, pomaga zapomnieć o trudnościach dnia powszedniego. Już wkrótce pogoda pozwoli wielu z nas znowu pokonywać kolejne kilometry: rozpocznie się kolejny sezon biegów, który będzie trwał do momentu, gdy drogi ponownie pokryje zmarzlina. Jednym z pierwszych biegaczy, o jakim donoszą przekazy historyczne, był Fejdippides, który przyniósł dobrą wiadomość dla Ateńczyków po bitwie pod Maratonem w 490 r. p.n.e.: „Cieszcie się. Zwyciężyliśmy", powiedział, ale chwilę później padł martwy. Aby do tak tragicznych skutków nie doszło, warto przypomnieć zasady, których zastosowanie sprawi, że bieganie dostarczy przyjemności, energii i satysfakcji. Najczęstszymi przeciwwskazaniami do biegania są problemy zdrowotne z kręgosłupem, sercem i stawami, które w czasie intensywnego biegu mogą zostać nadmiernie obciążone. Dobre badanie powinno być wykonane przez lekarza znającego problematykę medycyny sportowej, zawierać test wysiłkowy i badanie EKG. Zdrowe płuca i serce to podstawa dla każdego biegacza. Intensywność wysiłku można dopasować do możliwości własnego organizmu, skracając dystans i przechodząc do marszobiegu, jednak osoby powyżej 40. roku życia, które dotychczas wypoczywały raczej biernie, powinny skonsultować się z lekarzem zanim przystąpią do treningów. Wygodny i niekrępujący ubiór do biegania ma duży wpływ na komfort biegacza. Obuwie musi być idealnie dostosowane do kształtu stopy i nawierzchni, po jakiej będziemy biegać. Ubiór należy dobrać do warunków atmosferycznych, osłonić się od wiatru, ale zapewnić też wentylację. Przy uprawianiu sportu niezwykle ważna jest odpowiednia dieta i to nie tylko w sytuacji, gdy bieganie traktujemy jako metodę zrzucenia zbędnych kilogramów. Potrzeby energetyczne organizmu są pokrywane przez przemiany węglowodanów, tłuszczów i białek. Większość fizjologów żywienia uważa, że procentowy udział tych składników pokarmowych w pokrywaniu dziennego zapotrzebowania energetycznego osoby czynnie uprawiającej sport nie tylko wyczynowo, ale także rekreacyjne, powinien wynosić średnio: 60-70% dla węglowodanów, 15-20% dla białek i 15-20% dla tłuszczów. Należy unikać wykonywania wysiłku fizycznego, kiedy trwa jeszcze proces trawienia. Trening powinno rozpoczynać się dopiero po 2 lub 3 godzinach po spożyciu posiłku. Pragnienie można ugasić płynami ciepłymi albo o temperaturze pokojowej, należy unikać wód gazowanych oraz napojów z lodem. Podejmując decyzję o bieganiu należy wziąć pod uwagę związane z nim ryzyko kontuzji. Drobne urazy są bowiem nieuniknione i przydarzą się wcześniej czy później. Większość z nich jest niegroźna dla zdrowia i szybko mija, pod warunkiem, że organizm nie zostanie przeciążony w kolejnym biegu. Najczęstszymi przypadłościami są skurcze mięśni i kolka jelitowa - należy wówczas zmniejszyć tempo biegu, bądź zmienić rytm oddychania. Z reguły, z upływem czasu, stopy przyzwyczajają się do obciążeń i problem odcisków znika, podobnie jak „zakwasy", które powstają w wyniku nadmiernego wydzielania kwasu mlekowego w mięśniach nieprzyzwyczajonych do wysiłku. Należy pamiętać, aby biegać zgodnie z indywidualnymi możliwości, nie zaś ambicjami. Do groźniejszych urazów można zaliczyć wszelkiego rodzaju zwichnięcia stawów (w tym skokowego, kolanowego) oraz urazy ścięgien.